®, ™, ℠, ©. Co oznaczają najczęściej używane skróty do praw własności intelektualnej?

&lt![CDATA[

1. ®

Symbol „R-ka w kółku” wywodzi się ze słowa „Registered” (z języka angielskiego zarejestrowany) i informuje odbiorców, że oznaczenie przy którym zostało umieszczone jest zarejestrowanym znakiem towarowym. Zatem użycie tego wyróżnika obok nazwy czy logo: firmy lub oferowanych towarów/ usług, stanowi ogólną wskazówkę, że oznaczenie zostało zarejestrowane w danym urzędzie patentowym, czy urzędzie ds. znaków towarowych, jako ta kategoria praw własności przemysłowej. Praktyka używania tego symbolu w prawym górnym rogu znaku towarowego wywodzi się ze Stanów Zjednoczonych Ameryki. Aktualnie jest to powszechnie stosowana praktyka także na arenie międzynarodowej.

Przedsiębiorca, który posiada prawo do znaku towarowego ma wyłączne uprawnienie do używania danego oznaczenia w prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej, dla wskazanych w rejestracji danego znaku towarów lub usług. Zgodnie z art. 153 ust. 13 ustawy z 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz.U.2017.776; dalej: „p.w.p.”) może on „wskazać, że jego znak został zarejestrowany, poprzez umieszczenie w sąsiedztwie znaku towarowego litery „R” wpisanej w okrąg”. Dodanie tego wyróżnika stanowi zatem jedno z uprawnień, a nie obowiązek właściciela znaku towarowego. Brak jest dodatkowych wytycznych, w jakim dokładnie miejscu należy umieścić ten wyróżnik, jakie mają być dokładne proporcje litery i kółka czy też jakiej wielkości ma być ten symbol w stosunku do wybranego oznaczenia, etc. Każdy przedsiębiorca może więc podjąć indywidualnie decyzję o dodaniu ww. symbolu do swojego logo czy nazwy, w zależności od przyjętej strategii biznesowej i poczucia estetyki.

Nie wystarczy zgłosić znaku towarowego, zarejestrować domeny internetowej czy też rozpocząć działalności gospodarczej pod daną nazwą firmy, aby oferować w obrocie towary wzbogacone ww. wyróżnikiem. Wykorzystywanie ww. symbolu możliwe jest wyłącznie w okresie, w którym przedsiębiorcy przysługuje prawo do zarejestrowanego znaku towarowego.

Zasygnalizować należy, że użycie symbolu ® dla niezarejestrowanego znaku towarowego zgodnie z art. 308 p.w.p. stanowi wykroczenie zagrożone karą grzywny w wysokości do 5000 zł („wprowadzanie do obrotu towarów oznaczonych znakiem towarowym z wyróżnikiem mającym wywołać mylne mniemanie, że przedmioty te korzystają z takiej ochrony, podlega karze grzywny.”) Ponadto według art. 14 ustawy z 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz.U.2018.419) może też stanowić czyn nieuczciwej konkurencji polegający na „rozpowszechnianiu nieprawdziwych lub wprowadzających w błąd wiadomości o swoim lub innym przedsiębiorcy albo przedsiębiorstwie, w celu przysporzenia korzyści lub wyrządzenia szkody”.

Unijna rejestracja znaku towarowego jest skuteczna na terenie wszystkich państw członkowskich. Krajowa rejestracja w Urzędzie Patentowym RP jest skuteczna wyłącznie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Warto wskazać, że zgodnie z orzeczeniem Trybunału Sprawiedliwości UE z 13 grudnia 1990 r. o sygnaturze C-238/89 w sprawie dotyczącej towarów wyprodukowanych i zarejestrowanych we Włoszech, a następnie dystrybuowanych w Niemczech, wyróżnik ® może być używany przez uprawnionego obok znaku towarowego na towarach wprowadzanych do obrotu na terenie Niemiec, jeśli przedsiębiorca posiada ważną rejestrację znaku towarowego przynajmniej w jednym państwie członkowskim UE.

Na marginesie warto również wskazać, że posługiwanie się wyróżnikiem ® może mieć istotne znaczenie z punktu widzenia przeciwdziałania rozwodnieniu, używaniu w obrocie na danym rynku oznaczenia jako nazwy rodzajowej (utraty przezeń zdolności odróżniającej). Zdolność taką utraciło np. określenie „pina colada” dla rodzaju drinka. Dodanie tego wyróżnika posiada funkcję prewencyjną, informacyjną i reklamową, ale nie stanowi gwarancji oryginalności produktu.

2. ™ vs. ℠

TM jest to skrót od słowa „Trade Mark” (z języka angielskiego znak towarowy) i jego umieszczenie obok oznaczenia informuje, że przedsiębiorca używa go jako znaku towarowego. SM jest to skrót od słowa „Service Mark” (z języka angielskiego znak usługowy) i informuje, że przedsiębiorca używa danego oznaczenia jako znaku usługowego. Oznaczenia SM używa się w analogiczny sposób jak TM.

W Polsce ani UE stosowanie wyróżnika ™ nie jest regulowane przez przepisy dotyczące ochrony znaków towarowych. Symbol ™ może być więc używany nawet bez zgłoszenia znaku towarowego do ochrony. Możliwe jest dodanie go np. do nowego, jeszcze niezastrzeżonego, projektu logo. Stosowanie tego wyróżnika jest obecnie prawnie nieuregulowaną praktyką i ma raczej walor estetyczny, dodający prestiżu marce.

Zgodnie z praktyką amerykańską, wyróżnik ™ odnosi się do niezarejestrowanego znaku towarowego. Powszechnie przyjęło się, że tych oznaczeń używa przedsiębiorca, który zgłosił znak towarowy, ale jeszcze nie uzyskał rejestracji. Jeśli przedsiębiorca oferuje zarówno towary jak i usługi, to może wykorzystać wedle uznania symbol TM albo SM. Co więcej, przedsiębiorca oferujący swoje towary/ usługi za pośrednictwem Internetu w skali światowej powinien rozważyć używanie symbolu ™, a nie ®. Niewykluczone bowiem, że w poszczególnych krajach spoza UE użycie wyróżnika ® obwarowane jest przepisami prawnymi, w tym karnymi.

3. ©

Symbol „C w kółku” wywodzi się ze słowa „Copyrights” (z języka angielskiego prawa autorskie) i informuje, że oznaczenie jest chronione prawami autorskimi. Należy zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 1 ust. 4 ustawy z 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz.U.2019.1231) korzystanie z praw autorskich i ich wykonywanie nie jest uzależnione od dopełnienia jakiejkolwiek formalności. Praktyka używania ww. symbolu czy informacji „Copyrights reserved” pochodzi ze Stanów Zjednoczonych Ameryki. Zanim USA przystąpiło do Konwencji berneńskiej używanie tego wyróżnika było konieczne dla utrzymania praw autorskich.

Zazwyczaj tzw. nota o prawach autorskich zawiera cztery elementy: symbol praw autorskich; rok stworzenia; imię i nazwisko/ nazwę podmiotu, któremu przysługują autorskie prawa majątkowe oraz oświadczenie „Wszelkie prawa zastrzeżone”. W aplikacjach mobilnych najczęściej umieszczane są krótkie i proste informacje na dole ekranu aplikacji, ograniczające się np. do podania symbolu praw autorskich, roku stworzenia aplikacji i danych autora.

Podstawa prawna:1. art. 120, art. 153 ust. 12 , 308, 310 ustawy z 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz.U.2017.776); 2. art. 3, 5, 6, 10, 14, 18 ustawy z 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz.U.2018.419);3. art. 1 ust. 4, 75, 115 ustawy z 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz.U. 2019.1231);4. art. 4 ust. 2 konwencji berneńskiej z 23 maja 1934 r. o ochronie dzieł literackich i artystycznych (Dz.U.1935.84.515).

Andrzej Przytuła, partner, adwokat, Kancelaria KONDRAT i Partnerzy

Natalia Basałaj, radca prawny, Kancelaria KONDRAT i Partnerzy

]]
Więcej informacji

Prawo budowlane w Polsce

Prawo budowlane – najważniejsza polska ustawa z zakresu projektowania, budowy, nadzoru, utrzymania i rozbiórki obiektów budowlanych oraz zasad działania organów administracji publicznej w tym zakresie.

Ustawa reguluje także sprawy związane z:

  • ochroną środowiska podczas działań związanych z wykonywaniem rozbiórek, wznoszenia nowych obiektów i ich utrzymania
  • miejscem realizacji inwestycji i sposobem uzyskiwania pozwolenia na budowę oraz rozbiórkę, a także określeniem rodzajów robót budowlanych i budów niewymagających pozwolenia na budowę
  • oddawania obiektów budowlanych do użytkowania
  • prowadzeniem działalności zawodowej osób związanych z budownictwem (uprawnień do wykonywania samodzielnych funkcji w budownictwie, tzw. uprawnienia budowlane) i ich odpowiedzialnością karną i zawodową
  • prawami i obowiązkami uczestników procesu budowlanego
  • postępowaniem w wypadku katastrofy budowlanej.

Pierwszy akt prawny, w którym można dopatrywać się odpowiednika obecnej ustawy Prawo budowlane, powstał 16 lutego 1928 roku. Było to rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej o „prawie budowlanym i zabudowaniu osiedli”. Przepis ten był bardzo obszerny, liczył aż 422 artykuły i jako rozporządzenie wydany został z mocą ustawy (wg przedwojennych uregulowań prawnych zawierał artykuły). Tak duża liczba umieszczonych w nim artykułów absolutnie nie oznacza jednak, że był on bardziej złożony i skomplikowany od obecnych przepisów. Jego objętość wynikała wyłącznie z prostego faktu, że obszar kodyfikacji w nim zawartej był bez porównania szerszy niż w obecnej ustawie Prawo budowlane. Oprócz dzisiejszych kwestii wchodzących w sferę zainteresowania Prawa budowlanego znalazły w nim miejsce liczne zagadnienia z zakresu dzisiejszej ustawy o gospodarce nieruchomościami, ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, ochrony przeciwpożarowej, prawa cywilnego, ustawy o drogach publicznych, prawa lokalowego czy wreszcie dzisiejszych przepisów techniczno -budowlanych dla części obiektów budowlanych.

Ostatni przedwojenny tekst jednolity rozporządzenia z 1928 roku ukazał się w Dzienniku Ustaw nr 34 z 17 kwietnia 1939 roku pod pozycją 216.

Dowodem uniwersalności przedwojennego prawa budowlanego może być fakt, że zostało ono zastąpione przez nowe przepisy dopiero po ponad 33 latach, 13 sierpnia 1961 roku, kiedy to jego miejsce zajęła ustawa Prawo budowlane z 31 stycznia 1961 roku, opublikowana w Dzienniku Ustaw nr 7 z 1961 roku pod pozycją 46.

Ówczesna, pierwsza polska powojenna ustawa budowlana, była już znacznie odchudzona, liczyła zaledwie 96 artykułów i przetrwała jako akt obowiązującego prawa przez kolejnych blisko 14 lat, aż do l marca 1975 roku. O jej precyzji i jednoznaczności oraz adekwatności w opisie procesu budowlanego rzeczywistości lat 60-tych może świadczyć fakt, że w okresie wspomnianych 14 lat dokonano zaledwie dwóch niewielkich nowelizacji jej pierwotnego tekstu.

Od l marca 1975 roku weszła wżycie kolejna, nowa ustawa Prawo budowlane. Jej wprowadzenie związane było z przeżywanym w tym okresie znacznym ożywieniem gospodarczym, związanym z chwytliwym hasłem „budowy drugiej Polski”, w sposób szczególnie duży przekładającym się na skalę rozpoczynanych i prowadzonych wówczas inwestycji budowlanych.

Ustawa ta zawierała tylko 71 artykułów, a ważniejsze zmiany to likwidacja funkcji inspektora nadzoru inwestorskiego (na całe 6 lat, aż do roku 1981, kiedy to w jednej z kolejnych nowelizacji inspektor nadzoru wrócił do tekstu ustawy), zniesienie wymogu zdawania egzaminu przy nabywaniu uprawnień budowlanych, zwanych wówczas „stwierdzeniem posiadania przygotowania zawodowego do pełnienia samodzielnej funkcji technicznej w budownictwie”, itd.

Transformacja ustrojowa początku lat 90-tych wymusiła rozpoczęcie prac nad całkiem nowym prawem budowlanym. Liczne rządowe, resortowe i środowiskowe projekty nowej budowlanej ustawy zasadniczej zostały scalone w 1993 roku w jeden rządowy projekt nowej ustawy i ostatecznie w dniu 7 lipca 1994 roku Sejm przyjął nową ustawę Prawo budowlane, z datą jej wejścia w życie określoną na l stycznia 1995 roku.

Formalnie obowiązuje ona do dnia dzisiejszego, z tym, że ilość nowelizacji, jakim podlegał jej tekst w ciągu 17 lat od momentu wprowadzenia powoduje, że już tylko w bardzo małym stopniu obecne jej zapisy przypominają te, z którymi mieliśmy do czynienia na początku roku 1995.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *