Prawidłowo sporządzony wykaz inwentarza wpływa na odpowiedzialność spadkobiercy za długi spadkowe

&lt![CDATA[

Oświadczenie o przyjęciu lub odrzuceniu spadku

W ciągu 6 miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o śmierci spadkodawcy, powinien złożyć oświadczenie o przyjęciu lub odrzuceniu spadku. Początek biegu wspomnianego terminu wyznaczać też może dzień, w którym spadkobierca powołany w dalszej kolejności dowiedział się o odrzuceniu spadku przez osoby wyprzedzające go przy dziedziczeniu ustawowym albo dzień, w którym spadkobierca dowiedział się o prawomocnym orzeczeniu niegodności takich osób. samodzielne oświadczenie może złożyć osoba mająca pełną zdolność do czynności prawnych. Jeśli spadkobiercą jest małoletni lub osoba ubezwłasnowolniona, oświadczenie co do spadku składa w jego imieniu przedstawiciel ustawowy, ale – w przypadku przyjęcia spadku wprost i odrzucenia spadku – po uzyskaniu zgody sądu opiekuńczego.

Brak oświadczenia a fikcja prawna

Brak oświadczenia w powyższym terminie skutkuje przyjęciem z mocy prawa spadku z dobrodziejstwem inwentarza. Przepisy w tym zakresie zmieniły się od 18 października 2015 r. Dotychczas brak oświadczenia spadkobiercy był jednoznaczny z prostym przyjęciem spadku. Skutkiem braku oświadczenia w 6-miesięcznym terminie było jednak przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza, gdy spadkobiercą była osoba niemająca pełnej zdolności do czynności prawnych, osoba, co do której istniała podstawa do jej całkowitego ubezwłasnowolnienia, albo osoba prawna.

Zasady ponoszenia odpowiedzialności za długi spadkowe

Do chwili złożenia oświadczenia o przyjęciu spadku spadkobierca ponosi odpowiedzialność za długi spadkowe tylko ze spadku. W tym sensie majątek spadkowy i majątek osobisty spadkobiercy pozostają oddzielone od siebie, a spadkobierca odpowiada za długi spadkowe jedynie przedmiotami należącymi do spadku. Sposób przyjęcia spadku lub bezskuteczny upływ 6-miesięcznego terminu ma wpływ na dalszy sposób ponoszenia odpowiedzialności za długi spadkowe. W razie prostego przyjęcia spadku odpowiedzialność spadkobiercy za długi spadkowe jest nieograniczona. Oznacza to, że ponosi odpowiedzialność zarówno z majątku spadkowego, jak i ze swojego majątku osobistego, obecnego i przyszłego. Zasadą przyjęcia spadku z dobrodziejstwem inwentarza jest natomiast ograniczenie odpowiedzialności spadkobiercy za długi spadkowe tylko do wartości ustalonego w wykazie inwentarza albo spisie inwentarza stanu czynnego spadku (z wyjątkiem, o którym dalej). Taki sam skutek następuje w razie niezłożenia w ogóle oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku.

Wykaz inwentarza

Spadkobierca, który przyjął spadek z dobrodziejstwem inwentarza (także zapisobierca windykacyjny lub wykonawca testamentu) może złożyć w sądzie albo przed notariuszem wykaz inwentarza. Wykaz inwentarza powinien zawierać spis przedmiotów należących do spadku, przedmioty zapisów windykacyjnych i długi spadkowe. Spadkobierca, który przyjął spadek z dobrodziejstwem inwentarza, odpowiada za długi spadkowe całym swoim majątkiem, ale tylko do określonej wartości. Granicę tę stanowi wysokość stanu czynnego spadku ustalona właśnie w wykazie inwentarza (także w spisie inwentarza). Stosowny formularz wykazu inwentarza można pobrać ze strony internetowej Ministerstwa Sprawiedliwości. Po wypełnieniu danych dotyczących składającego wykaz inwentarza (imię i nazwisko albo nazwa, PESEL, adres) i spadkodawcy (imię i nazwisko, data śmierci, PESEL, ostatni adres spadkodawcy) należy ujawnić wspomniane wyżej dane dotyczące przedmiotów należących do spadku oraz przedmiotów zapisów windykacyjnych (wraz z podaniem ich wartości według stanu i cen z chwili otwarcia spadku), a ponadto dane dotyczące długów spadkowych (z podaniem ich wysokości według stanu z chwili otwarcia spadku). Tak sporządzony i podpisany wykaz inwentarza należy złożyć w sądzie spadku lub sądzie, w którego okręgu znajduje się miejsce zamieszkania składającego wykaz lub też przed notariuszem (do protokołu).

Podstęp spadkobiercy wyłącza ograniczenie odpowiedzialności

Wykaz inwentarza powinien być sporządzony z zachowaniem należytej staranności. Ustawodawca powiązał możliwość i zakres korzystania z dobrodziejstwa inwentarza z rzetelnością zachowania spadkobiercy. W wypadku nieuczciwych zachowań nakierowanych na zafałszowanie stanu spadku traci on ten przywilej (wyrok SN z 20.02.2014 r., I CSK 264/13). Ograniczenie odpowiedzialności spadkobiercy dziedziczącego z dobrodziejstwem inwentarza nie jest bowiem bezwzględne. Odpada, jeżeli spadkobierca podstępnie pominął w wykazie inwentarza lub podstępnie nie podał do spisu inwentarza przedmiotów należących do spadku lub przedmiotów zapisów windykacyjnych albo podstępnie uwzględnił w wykazie inwentarza lub podstępnie podał do spisu inwentarza nieistniejące długi. Wymóg podstępnego działania oznacza, że musi to być działanie świadome. Ocena zachowania dokonywana jest na chwilę przygotowywania wykazu inwentarza lub sporządzania spisu inwentarza. Nieuwzględnienie w wykazie inwentarza lub niepodanie do spisu inwentarza przedmiotów należących do spadku powoduje, że następuje zawężenie odpowiedzialności spadkobiercy. Nie ma znaczenia ani wartość przedmiotów niepodanych do spisu inwentarza, ani wartość podanych do tego spisu nieistniejących długów spadkowych.

Wykaz inwentarza a sposób spłaty długów spadkowych

Skutkiem złożenia wykazu inwentarza oraz spisu inwentarza jest powstanie obowiązku spłacania długów spadkowych zgodnie ze złożonym wykazem lub zgodnie ze sporządzonym spisem. Spadkobierca ma też obowiązek zapoznania się z wykazem inwentarza złożonym przez inny podmiot, a jego niewiedza w tym zakresie nie zwalnia spadkobiercy z odpowiedzialności. Niedopełnienie obowiązku zapoznania się z wykazami inwentarza złożonymi przez inne podmioty oznacza, że spadkobierca nie dołożył należytej staranności przy ustalaniu listy długów spadkowych. Skutkiem tego granice odpowiedzialności spadkobiercy ulegają rozszerzeniu poza granice określone wartością stanu czynnego spadku.

Podstawa prawna:Art. 1030-10313 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1025 z późn. zm.

]]
Więcej informacji

Prawo budowlane w Polsce

Prawo budowlane – najważniejsza polska ustawa z zakresu projektowania, budowy, nadzoru, utrzymania i rozbiórki obiektów budowlanych oraz zasad działania organów administracji publicznej w tym zakresie.

Ustawa reguluje także sprawy związane z:

  • ochroną środowiska podczas działań związanych z wykonywaniem rozbiórek, wznoszenia nowych obiektów i ich utrzymania
  • miejscem realizacji inwestycji i sposobem uzyskiwania pozwolenia na budowę oraz rozbiórkę, a także określeniem rodzajów robót budowlanych i budów niewymagających pozwolenia na budowę
  • oddawania obiektów budowlanych do użytkowania
  • prowadzeniem działalności zawodowej osób związanych z budownictwem (uprawnień do wykonywania samodzielnych funkcji w budownictwie, tzw. uprawnienia budowlane) i ich odpowiedzialnością karną i zawodową
  • prawami i obowiązkami uczestników procesu budowlanego
  • postępowaniem w wypadku katastrofy budowlanej.

Pierwszy akt prawny, w którym można dopatrywać się odpowiednika obecnej ustawy Prawo budowlane, powstał 16 lutego 1928 roku. Było to rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej o „prawie budowlanym i zabudowaniu osiedli”. Przepis ten był bardzo obszerny, liczył aż 422 artykuły i jako rozporządzenie wydany został z mocą ustawy (wg przedwojennych uregulowań prawnych zawierał artykuły). Tak duża liczba umieszczonych w nim artykułów absolutnie nie oznacza jednak, że był on bardziej złożony i skomplikowany od obecnych przepisów. Jego objętość wynikała wyłącznie z prostego faktu, że obszar kodyfikacji w nim zawartej był bez porównania szerszy niż w obecnej ustawie Prawo budowlane. Oprócz dzisiejszych kwestii wchodzących w sferę zainteresowania Prawa budowlanego znalazły w nim miejsce liczne zagadnienia z zakresu dzisiejszej ustawy o gospodarce nieruchomościami, ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, ochrony przeciwpożarowej, prawa cywilnego, ustawy o drogach publicznych, prawa lokalowego czy wreszcie dzisiejszych przepisów techniczno -budowlanych dla części obiektów budowlanych.

Ostatni przedwojenny tekst jednolity rozporządzenia z 1928 roku ukazał się w Dzienniku Ustaw nr 34 z 17 kwietnia 1939 roku pod pozycją 216.

Dowodem uniwersalności przedwojennego prawa budowlanego może być fakt, że zostało ono zastąpione przez nowe przepisy dopiero po ponad 33 latach, 13 sierpnia 1961 roku, kiedy to jego miejsce zajęła ustawa Prawo budowlane z 31 stycznia 1961 roku, opublikowana w Dzienniku Ustaw nr 7 z 1961 roku pod pozycją 46.

Ówczesna, pierwsza polska powojenna ustawa budowlana, była już znacznie odchudzona, liczyła zaledwie 96 artykułów i przetrwała jako akt obowiązującego prawa przez kolejnych blisko 14 lat, aż do l marca 1975 roku. O jej precyzji i jednoznaczności oraz adekwatności w opisie procesu budowlanego rzeczywistości lat 60-tych może świadczyć fakt, że w okresie wspomnianych 14 lat dokonano zaledwie dwóch niewielkich nowelizacji jej pierwotnego tekstu.

Od l marca 1975 roku weszła wżycie kolejna, nowa ustawa Prawo budowlane. Jej wprowadzenie związane było z przeżywanym w tym okresie znacznym ożywieniem gospodarczym, związanym z chwytliwym hasłem „budowy drugiej Polski”, w sposób szczególnie duży przekładającym się na skalę rozpoczynanych i prowadzonych wówczas inwestycji budowlanych.

Ustawa ta zawierała tylko 71 artykułów, a ważniejsze zmiany to likwidacja funkcji inspektora nadzoru inwestorskiego (na całe 6 lat, aż do roku 1981, kiedy to w jednej z kolejnych nowelizacji inspektor nadzoru wrócił do tekstu ustawy), zniesienie wymogu zdawania egzaminu przy nabywaniu uprawnień budowlanych, zwanych wówczas „stwierdzeniem posiadania przygotowania zawodowego do pełnienia samodzielnej funkcji technicznej w budownictwie”, itd.

Transformacja ustrojowa początku lat 90-tych wymusiła rozpoczęcie prac nad całkiem nowym prawem budowlanym. Liczne rządowe, resortowe i środowiskowe projekty nowej budowlanej ustawy zasadniczej zostały scalone w 1993 roku w jeden rządowy projekt nowej ustawy i ostatecznie w dniu 7 lipca 1994 roku Sejm przyjął nową ustawę Prawo budowlane, z datą jej wejścia w życie określoną na l stycznia 1995 roku.

Formalnie obowiązuje ona do dnia dzisiejszego, z tym, że ilość nowelizacji, jakim podlegał jej tekst w ciągu 17 lat od momentu wprowadzenia powoduje, że już tylko w bardzo małym stopniu obecne jej zapisy przypominają te, z którymi mieliśmy do czynienia na początku roku 1995.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *